Tên gọi Tân Trào gắn liền với những sự kiện có ý nghĩa quyết định trong lịch sử hiện đại của dân tộc Việt Nam.
Tháng 5 năm 1945 — Bác Hồ về Tân Trào
Ngày 21 tháng 5 năm 1945, trên đường từ Pác Bó (Cao Bằng) về, Chủ tịch Hồ Chí Minh dừng chân tại đình Hồng Thái rồi chuyển về ở và làm việc tại lán Nà Nưa. Tân Trào trở thành trung tâm chỉ đạo của cách mạng cả nước.
Tháng 6 năm 1945 — Khu giải phóng Việt Bắc
Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập, gồm sáu tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang. Tân Trào được chọn làm thủ đô của Khu giải phóng.
Ngày 16 tháng 8 năm 1945 — Lệnh xuất quân
Dưới bóng cây đa Tân Trào, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đọc Bản Quân lệnh số 1, chỉ huy đơn vị Giải phóng quân làm lễ xuất quân tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên.
Ngày 16 – 17 tháng 8 năm 1945 — Quốc dân Đại hội
Tại đình Tân Trào, Quốc dân Đại hội quy tụ hơn 60 đại biểu ba miền đã tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh, quy định Quốc kỳ, Quốc ca và cử ra Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
“Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập.”
Thời kỳ kháng chiến chống Pháp
Sau năm 1946, vùng Tân Trào và các xã lân cận một lần nữa trở thành nơi làm việc của các cơ quan Trung ương. Hang Bòng là một trong những địa điểm gắn với giai đoạn này.
Năm 2012 — Di tích Quốc gia đặc biệt
Khu di tích lịch sử Tân Trào được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt, khẳng định giá trị lịch sử của vùng đất này.